Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich

Szwedzi pod Jarosławiem 15 marca 1656 roku

Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich zaprasza Państwu od 15 marca na mini-wystawę poświęconą potyczce między Szwedami a Polakami pod Jarosławiem w jej 370. rocznicę.

Do bitwy doszło 15 marca 1656 roku na przedpolach miasta, na wschód od Sanu. Wojsko szwedzkie z samym królem Szwecji Karolem X Gustawem wracało wtedy spod Lwowa, z nieudanej kampanii skierowanej przeciw królowi Polski Janowi II Kazimierzowi. Pod Jarosławiem Szwedzi najpierw zmierzyli się z nieprzerwanym, choć niezorganizowanym, atakiem polskich chłopów, którzy w przeciwieństwie do wroga, doskonale znali teren. W historiografii zryw ten określany jest jako polska partyzantka. Wśród chłopów żywy był kult dobrego monarchy — monarchy, któremu oddawali cześć także w okresie wojny i najazdu szwedzkiego. Następnie najeźdźcy zostali z przeciwnej strony zaatakowani przez siły regimentarza Stefana Czarnieckiego i marszałka wielkiego koronnego Jerzego Sebastiana Lubomirskiego. Marszałek bronił tym samym dostępu do swych dóbr, na czele z pałacem w Łańcucie. Wojsko przeciwnika doznało podczas potyczki wielkich strat. Wylicza się je w setkach poległych. Starcie to rozpoczęło pasmo porażek Szwedów, które w efekcie przyczyniły się do klęski ich najazdu. Niedługo po nim Jan II Kazimierz złożył we lwowskiej katedrze łacińskiej śluby, w których wyraził wolę poprawy trudnego położenia społecznego i ekonomicznego chłopów w jego królestwie.

Jej przebieg został unieśmiertelniony w literaturze pięknej dzięki naszemu nobliście Henrykowi Sienkiewiczowi – barwny opis potyczki pod Jarosławiem znalazł się w jego powieści pod tytułem „Potop”.

Realizacja mini-wystawy: Bożena Buszta-Korman, Danuta Wojtyna, Rafał Kolano, Marcin Burghardt, Wojciech Wrucha.

Eksponaty pochodzą ze zbiorów prywatnych Andrzeja Kucy, Bogusława Ryznera oraz Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich.

Wyliczanki księżnej Anki – nowa publikacja muzealna

Z końcem roku 2025 ukazało się nowe wydawnictwo Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich. „Wyliczanki księżnej Anki” to edukacyjna książka dla dzieci, której celem jest popularyzacja historii Jarosławia wśród najmłodszych.

Autorem książki jest kierownik Działu Edukacji i Upowszechniania jarosławskiego Muzeum – Piotr Kaplita.
Książka powstała w kontekście edukacji muzealnej. Jarosławska instytucja, która w tym roku obchodzi swoje stulecie, poszukuje nowych sposobów nauczania historii, alternatywnych do klasycznego wykładu czy lekcji szkolnej.

Zdecydowana większość wierszyków znajdujących się w tej książeczce napisana została niedawno. Są to nasze nowe, jarosławskie wyliczanki, które jednak zachowują ścisłą łączność z kanonem tradycyjnych wyliczanek. Oprócz ciekawych wierszyków, książka posiada również piękną szatę graficzną. Jej autorką jest współpracująca z Muzeum Magdalena Trojnar.

Książeczki nabyć można w jarosławskim Muzeum na miejscu, bądź wysyłkowo, pisząc na adres rezerwacja@muzeum-jaroslaw.pl